Pieria (Olimp) · D11
Wąwóz Enipeas i Prionia
| Typ | gory, przyroda, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | 2–3 h |
| Wstęp | bez opłat |
| Wys. Prionii | ok. 1100 m |
| Mitikas | 2918 m, najwyższy szczyt Grecji |
| Park narodowy | od 1938 r., pierwszy w Grecji |
| Dojazd | ok. 18 km z Litochoro, ostatni odcinek szutrem |
| Wydarzenia | Olympus Marathon (skyrunning), czerwiec, start w Litochoro |
O miejscu
Olimp zbudowany jest głównie ze skał osadowych, które odkładały się ok. 200 mln lat temu na dnie płytkiego morza, a potem zostały wypiętrzone. Jego płaskowyże wyrzeźbiły lodowce, ostatni raz ok. miliona lat temu. Dla starożytnych Greków Olimp był siedzibą dwunastu bogów z Zeusem na czele, choć Homer nie wskazywał konkretnego szczytu, a słowem tym nazywał też niebo. Najwyższy szczyt, Mitikas (2918 m), zdobyto dopiero 2 sierpnia 1913 r. Weszli na niego myśliwy z Litochoro Christos Kakkalos (1882–1976) i dwaj Szwajcarzy, fotograf Frédéric Boissonnas i Daniel Baud-Bovy. Kakkalos stanął na wierzchołku pierwszy, od 1937 r. był oficjalnym przewodnikiem po Olimpie, a ostatni raz wszedł na szczyt w 1973 r., w wieku 91 lat. W 1938 r. Olimp stał się pierwszym parkiem narodowym Grecji, a w 1981 r. rezerwatem biosfery UNESCO. Rośnie tu ok. 1700 gatunków i podgatunków roślin, w tym 23 endemity znane tylko z Olimpu. Po skałach chodzą kozice bałkańskie.
Rzeka Enipeas wypływa ze źródeł w Prionii, na wysokości ok. 1100 m, i schodzi głębokim wąwozem do Litochoro. Po drodze tworzy szmaragdowe baseny i niewielkie wodospady pod ścianami porośniętymi sosną, bukiem i platanami. Wąwozem biegnie europejski szlak E4. Nad rzeką, kilka kilometrów przed Prionią, w 1542 r. św. Dionizy założył klasztor Świętej Trójcy, najważniejszy w okolicy. W kwietniu 1943 r. Niemcy wysadzili go w powietrze; dziś stare mury są stopniowo odnawiane [do sprawdzenia]. Według tradycji pustelnik mieszkał wcześniej w jaskini nad rzeką, gdzie stoi kaplica jego imienia.
Szosa z Litochoro do Prionii to jedna z najładniejszych górskich dróg trasy. Ok. 18 km serpentyn wspina się zboczem wąwozu przez las, z widokami w głąb doliny i na skalne ściany Olimpu. Prionia to polana z tawerną i wodospadem u źródeł, skąd ruszają szlaki do schronisk i na szczyt. Najpiękniej jest rano, gdy dno wąwozu leży jeszcze w cieniu, a powietrze jest chłodne.
Litochoro, baza wypadów na Olimp, żyje z gór, ale ma też długą tradycję morską, o której opowiada miejscowe muzeum morskie. Co roku w czerwcu z Litochoro startuje Olympus Marathon, bieg górski rozgrywany od 2004 r. w ramach Skyrunner World Series.
Na miejscu
- Przejazd serpentynami Litochoro–Prionia z postojami na wybrzuszeniach drogi nad wąwozem.
- Prionia: kawa w tawernie, kilka minut pieszo do wodospadu przy źródłach Enipeas.
- Stary klasztor św. Dionizego przy bocznej drodze, z krótkim zejściem do rzeki.
- Dla chętnych odcinek szlaku E4 wzdłuż wąwozu, w butach do chodzenia, nie motocyklowych.
Praktycznie. W planie Prionia wypada wieczorem D11, po Dion, ok. 17:30, przed noclegiem w Litochoro. Rano byłoby piękniej. Jeśli D11 się przeciągnie, Prionię można przełożyć na rano R1, bo do Razłogu jest ok. 320 km (szacunkowo). Ostatni kilometr to szuter, zwykle dobrej jakości. Droga bywa zamykana po obrywach skał [do sprawdzenia przed wyjazdem]. W ciągu dnia parking w Prionii zapełniają auta turystów i wspinaczy.
Droga: Olimp: Litochoro – Prionia nad wąwozem Enipeas (ΕΠ7)
Źródła (4)
en.wikipedia.org/wiki/Mount_Olympus, en.wikipedia.org/wiki/Litochoro, en.wikipedia.org/wiki/Olympus_Marathon, en.wikipedia.org/wiki/Christos_Kakkalos
40.09000, 22.41500 (przyblizone)