Epicka droga motocyklowa · Peru
Pętla wokół Huascarán: tunel Punta Olímpica i Portachuelo de Llanganuco (AN-107, AN-106)
| Drogi | AN-107, PE-14C, AN-106, PE-3N |
|---|---|
| Długość | ok. 240 km pętli Carhuaz – Carhuaz: ok. 77 km Carhuaz – Chacas asfaltem przez tunel, ok. 60 km Chacas – Yanama, ok. 80 km Yanama – Portachuelo – Yungay szutrem i ok. 23 km Yungay – Carhuaz doliną Santa (OSRM, szacunkowo) |
| Przełęcze | Túnel Punta Olímpica (4735 m), Portachuelo de Llanganuco (4767 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny, szuter |
| Sezon | pora sucha, zwykle V–IX; w porze deszczowej błoto i osuwiska na szutrach, a przy opadach śniegu tunel i Portachuelo bywają nieprzejezdne [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | Portachuelo de Llanganuco, 4767 m (OSM); tunel Punta Olímpica ok. 4680–4735 m (portale) |
| Tunel | Punta Olímpica: 1384 m, jedna rura z dwoma pasami; drążony 2012-05-15 – 2013-02-24, otwarty w sierpniu 2013 r. |
| Dawniej | tunel z 1984 r. na ok. 4800 m, zasypywany przez lawiny, zamknięty w 1987 r.; potem przekop na ok. 4870 m |
| Nazwa | na pamiątkę wygranej Peru z Austrią 4:2 na igrzyskach w Berlinie (1936-08-08) |
| Szuter | ok. 130 km: PE-14C i AN-106 między Acochaca a Yungay (OSM) |
| Huascarán | Huascarán Sur, 6768 m, najwyższy szczyt Peru i strefy międzyzwrotnikowej |
| Park | Parque Nacional Huascarán od 1975 r., na liście UNESCO od 1985 r.; ok. 340 tys. ha, ok. 660 lodowców, ok. 300 jezior |
| Yungay 1970 | po trzęsieniu ziemi 1970-05-31 lawina z północnej ściany Huascarán zasypała miasto; dziś cmentarz-pomnik Campo Santo |
O drodze
Cordillera Blanca, „Biała Kordyliera” w peruwiańskim regionie Áncash, to najrozleglejsze zlodowacone pasmo w tropikach: w samym Parku Narodowym Huascarán leży ok. 660 lodowców i ok. 300 jezior polodowcowych. Park założono w 1975 r., a w 1985 r. wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Nad wszystkim góruje Huascarán, którego południowy wierzchołek (6768 m) jest najwyższym szczytem Peru i całej strefy międzyzwrotnikowej. Pętla obiega jego masyw: z doliny rzeki Santa, zwanej Callejón de Huaylas, przebija się tunelem pod granią na wschodnią stronę gór, do doliny Conchucos, a wraca przez przełęcz Portachuelo de Llanganuco, na północ od Huascarán. To ok. 240 km, z czego ok. 130 km szutru i dwa razy wysokość ok. 4700 m.
Z Carhuaz droga AN-107 wspina się przez Shillę w dolinę Ulta i kończy podjazd ciągiem kilkudziesięciu serpentyn pod lodowcami. Nazwa przełęczy pochodzi z sierpnia 1936 r.: młodzi mieszkańcy Chacas szukali wtedy przejścia przez góry i nazwali wąską przełęcz nad doliną Ulta „Punta Olímpica”, na cześć piłkarzy Peru, którzy 8 sierpnia na igrzyskach w Berlinie pokonali Austrię 4:2 po dogrywce. Zwycięstwo nie przetrwało: Austria złożyła protest, zarządzono powtórkę przy zamkniętych drzwiach, a ekipa Peru na znak protestu wyjechała z Niemiec. Pierwszy tunel drążyli od 1980 r. mieszkańcy Chacas z saperami armii na ok. 4800 m; otwarty w 1984 r., był raz po raz zasypywany przez lawiny i obrywy, w 1987 r. zamknięto go na stałe i ruch poszedł przekopem jeszcze wyżej. Obecny tunel, długi na 1384 m, zbudowała brazylijska firma Odebrecht za pieniądze regionu Áncash z opłat od kopalń. Drążono go od 15 maja 2012 r. do 24 lutego 2013 r., a otwarto w sierpniu 2013 r. To najwyżej położony tunel drogowy w obu Amerykach i jeden z najwyższych na świecie; miejsce w światowych rankingach (piąte, szóste) zależy od źródła i przyjętej definicji, a starsze określenie „najwyższy na świecie” jest już nieaktualne.
Po wschodniej stronie droga zjeżdża do Chacas (ok. 3360 m), miasteczka założonego w 1572 r. jako San Martín de Chacas, z białymi domami i rzeźbionymi drewnianymi balkonami. Jego dzisiejszy wygląd w dużej mierze zawdzięcza włoskiemu salezjaninowi Ugo De Censiemu, który od 1976 r. był tu proboszczem i założycielem Operación Mato Grosso. Przy jego misji powstała bezpłatna szkoła rzemiosła: chłopcy z biednych wiosek uczą się stolarstwa i snycerki, a absolwenci tworzą spółdzielnię Artesanos Don Bosco, która robi meble i sztukę sakralną także na zamówienia z zagranicy. Najważniejsze święto miasteczka to odpust Mama Ashu, Matki Boskiej Wniebowziętej, w połowie sierpnia [daty do sprawdzenia]. Dalej asfalt prowadzi doliną przez Acochaca, a za nią zaczyna się szuter: Carretera Longitudinal de Conchucos (PE-14C) na północ i AN-106 na zachód do Yanamy.
Z Yanamy (ok. 3380 m) AN-106 wspina się na Portachuelo de Llanganuco (4767 m), siodło na głównej grani Cordillera Blanca, na północ od Huascarán. Po zachodniej stronie schodzi serpentynami do Quebrada de Llanganuco, polodowcowej doliny ze stromymi ścianami między masywami Huascarán i Huandoy, na której dnie leżą dwa turkusowe jeziora: wyżej Orconcocha, niżej Chinancocha (ok. 3850 m). Nazwy z keczua tłumaczy się zwykle jako „jezioro męskie” i „jezioro żeńskie”. Z zakrętów nad jeziorami widać lodowce Huascarán i Chopicalqui, a przy Chinancocha miejscowa społeczność prowadzi stragany i wynajmuje łódki.
Doliną Llanganuco droga zjeżdża do Yungay, miasta, które zniknęło w kilka minut. 31 maja 1970 r. o 15:23 trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,9 z ogniskiem pod oceanem koło Chimbote oderwało fragment północnej ściany Huascarán. Lawina lodu, skał i błota przebyła ok. 18 km ze średnią prędkością szacowaną na ok. 280–335 km/h i zasypała Yungay oraz Ranrahircę. Liczby ofiar różnią się w źródłach: w samym Yungay i okolicy od ok. 15–18 tys. do ok. 20 tys., a całe trzęsienie zabiło ok. 67–70 tys. ludzi w Peru. Przeżyło kilkaset osób, m.in. ok. 90 tych, którzy wbiegli na wzgórze cmentarne z figurą Chrystusa, i dzieci z przedstawienia objazdowego cyrku. Miejsce dawnego Yungay jest dziś cmentarzem narodowym Campo Santo, na którym nie wolno kopać; nowe miasto zbudowano tuż obok, na północy. Ostatni odcinek pętli to PE-3N wzdłuż rzeki Santa, z powrotem do Carhuaz.
Na drodze
- Carhuaz – tunel Punta Olímpica (AN-107, ok. 48 km): asfalt w dobrym stanie, od ok. 2650 m do ok. 4735 m. W dolinie Ulta długie proste, wyżej ciąg serpentyn na stoku pod lodowcami. Na jezdni kamienie z osypisk, a rano i po opadach także lód i śnieg.
- Tunel: jedna rura z dwoma pasami, długa na 1384 m, w OSM bez oświetlenia, z ograniczeniem do 30 km/h i 4,3 m wysokości (inne źródła podają limit 40 km/h; stan do sprawdzenia). W środku zimno i wilgotno, a na wyjeździe razi ostre słońce.
- Chacas – Yanama (ok. 60 km): asfalt do Acochaca, dalej szuter PE-14C i AN-106; w relacjach z jazdy ten odcinek uchodzi za najgorszy na pętli (stan do sprawdzenia). W OSM są też krótsze drogi gruntowe z Acochaca na północ (AN-640, AN-621), ale ich przejezdność [do sprawdzenia].
- Yanama – Portachuelo – Yungay (AN-106, ok. 80 km): szuter, ok. 1400 m w górę z Yanamy, a po zachodniej stronie najtrudniejszy kawałek: ok. 28 nawrotów na ok. 8,5 km, nad przepaściami, w wielu miejscach bez barierek. Z Yungay do doliny Llanganuco droga pnie się ok. 1350 m na ok. 28 km. Do jezior Llanganuco jeżdżą z Yungay i Huaraz busy wycieczkowe i colectivos. Między wylotem doliny a Yungay OSM pokazuje dwie równoległe drogi gruntowe (AN-106 i AN-633).
- Wysokość: prawie cała pętla leży powyżej 2500 m, a dwa razy wjeżdża się na ok. 4700 m. Silnik traci tam wyraźnie moc, a człowiek męczy się przy każdym postoju i podnoszeniu motocykla.
- Pogoda i kierunek: rano niebo jest zwykle najczystsze, po południu nad graniami zbierają się chmury. Pętlę lepiej rozłożyć na dwa dni, z noclegiem w Chacas albo w Yanamie, i tak dobrać kierunek, żeby obie przełęcze przejeżdżać przed południem [do sprawdzenia na miejscu].
Zobacz na filmie
- ▶ Motocyklem dookoła Huascarán: tunel, szutry i przełęcz
El Viaje de Hector · YouTube · język: es - ▶ Motocyklem doliną Ulta do tunelu Punta Olímpica
Viajes y Motos · YouTube · język: es - ▶ Motocyklem nad jeziorami Llanganuco i przez Portachuelo
MOTO LOCURA POR SUDAMERICA · YouTube · język: es
Praktycznie
- Tankowanie: stacje w Carhuaz i Yungay, dwie w Chacas, w Acochaca, przy skrzyżowaniu pod San Luis i w Yanamie (stan OSM 2026-10, [do sprawdzenia]). Najdłuższe odcinki bez stacji to Carhuaz – Chacas (ok. 77 km przez tunel) i Yanama – Yungay (ok. 80 km szutru przez Portachuelo). Przed każdym z nich trzeba zatankować do pełna.
- Opłaty: za wjazd do Parku Narodowego Huascarán na odcinku Llanganuco pobiera się bilet; Lonely Planet podaje 30 soli (stan na 2026-10, źródło: lonelyplanet.fr), inne przewodniki – 30 soli dla cudzoziemców i niższą stawkę dla Peruwiańczyków. Oficjalną kwotę, sprzedaż biletów (system Tu Ticket SERNANP) i zasady dla motocykli trzeba sprawdzić przed wyjazdem. Od lutego 2026 r. na szlaki do Laguna 69 i na Nevado Pisco wchodzi się tylko z licencjonowaną agencją (źródło: Peru21); przejazdu drogą to nie dotyczy [do sprawdzenia].
- Postoje: zatoczki z widokiem na lodowce przed tunelem, plac w Chacas, punkt widokowy na Portachuelo de Llanganuco, brzeg Chinancocha, Campo Santo w Yungay.
- Zamknięcia: w porze deszczowej szutry rozmiękają, zdarzają się osuwiska, a przy opadach śniegu tunel i Portachuelo bywają zamykane albo nieprzejezdne. Stan dróg trzeba sprawdzić na miejscu, np. w Huaraz [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Aklimatyzacja: przed pętlą kilka dni w Huaraz (ok. 3050 m) albo w Carhuaz i krótsze wypady w górę; przy objawach choroby wysokościowej trzeba zjechać niżej.
- Bezpieczeństwo: ostrzeżenia MSZ dla Peru i regionu Áncash oraz komunikaty ambasady RP w Limie [do sprawdzenia przed wyjazdem].
Źródła (26)
en.wikipedia.org/wiki/Tunnel_Punta_Olimpica, es.wikipedia.org/wiki/Túnel_Punta_Olímpica, larepublica.pe/mundo/2024/07/04/el-sexto-tune..., www.tunnel-online.info/en/artikel/tunnel_Punt..., www.dangerousroads.org/south-america/peru/124..., billiken.lat/el-mundo/en-que-pais-se-construy..., en.wikipedia.org/wiki/Football_at_the_1936_Su..., es.wikipedia.org/wiki/Chacas, en.wikipedia.org/wiki/Ugo_De_Censi, thetablet.org/peruvian-artists-create/, en.wikipedia.org/wiki/Huascar%C3%A1n, en.wikipedia.org/wiki/Huascar%C3%A1n_National_Park, andina.pe/agencia/noticia-parque-nacional-hua..., andina.pe/ingles/noticia-parque-nacional-huas..., en.wikipedia.org/wiki/Llanganuco_Lakes, new.horizonsunlimited.com/destinations/poi/pe..., www.lonelyplanet.fr/poi/perou-huarazetlescord..., en.wikipedia.org/wiki/1970_Ancash_earthquake, en.wikipedia.org/wiki/1970_Huascar%C3%A1n_deb..., andina.pe/agencia/noticia-recuerdan-aluvion-s..., elperuano.pe/noticia/96660-los-tres-minutos-q..., bikepacking.com/routes/northern-cordillera-bl..., peru21.pe/peru/ingreso-laguna-69-y-nevado-pis..., www.openstreetmap.org/way/290453184, www.openstreetmap.org/node/3684478654, www.openstreetmap.org/node/805894368